Een goal, een punt, straks eerste overwinning? Hoe Curaçao grenzen verlegt

26/06 09:15 - Een goal, een punt, straks eerste overwinning? Hoe Curaçao grenzen verlegt
Curaçao speelt vanavond op het WK tegen Ivoorkust. Een eerste zege voor het land kan, afhankelijk van de andere uitslag in de groep, de volgende ronde betekenen. Curaçao, onder leiding van bondscoach Dick Advocaat, staat als kleinste natie ooit op het grootste voetbalpodium ter wereld. Het eerste Curaçaose WK-doelpunt kwam er, tegen Duitsland, net als het eerste WK-punt, tegen Ecuador. Vanavond kan daar een volgende eerste keer bijkomen: de eerste overwinning en mogelijk dus een plek in de volgende ronde. Op Curaçao worden die records niet gezien als voetbalfeitjes. Op het eiland heeft dit toernooi nu al iets opgeleverd dat niet in punten is uit te drukken. De records vormen de bewijzen dat iets wat lang onmogelijk leek, toch kan gebeuren. Nieuw woord bedacht Voor dat gevoel is inmiddels een woord bedacht: blueity. De term komt van Curaçaose influencer Curd Evertsz en verwijst naar het blauw van het nationale elftal, maar blueity gaat niet over een shirt of een vlag. Het gaat over wat er gebeurt wanneer mensen zichzelf terugzien in een ploeg die voor het eerst op een WK staat. "Livano heeft hem geschopt, maar wij hebben met z'n allen gescoord", zegt Evertsz over het doelpunt tegen Duitsland. "Ik voel dat ik ook gescoord heb." In Nederland had het 7-1 verlies tegen Duitsland gegolden als een mislukking. Op Curaçao telde ook iets anders: het eiland stond daar zelf, met een eigen vlag en een eigen volkslied. Antropoloog Rose Mary Allen ziet die emotie in een breder perspectief. Curaçao wordt in het volkslied aangeduid als Isla Chikí, klein eiland. Klein zijn werd volgens haar door de jaren heen ook verbonden aan minder invloed, minder zichtbaarheid en minder betekenis. "Dan zie je inderdaad dat het toch wel een beetje aan onze eigenwaarde heeft getornd", zegt Allen. Dubbeltje wordt geen kwartje Volgens de antropoloog werken slavernij en kolonialisme niet alleen door in politieke en economische verhoudingen, het heeft ook invloed op het beeld dat mensen van zichzelf en hun mogelijkheden hebben: "Als generaties lang de boodschap meekrijgen dat zij klein zijn en weinig kunnen veranderen, kan de gedachte ontstaan dat hun plaats in de samenleving vastligt." Allen vergelijkt dat met het idee dat wie voor een dubbeltje wordt geboren, nooit een kwartje wordt. Niet omdat iemand geen talent heeft, maar omdat hij of zij niet leert zichzelf als regisseur van het eigen leven te zien. De toekomst ligt dan niet in eigen hand, maar lijkt vooral bepaald door afkomst, geschiedenis en grotere machten buiten het eiland. Het WK zet die gedachte op losse schroeven. Niet omdat een voetbaltoernooi de problemen van Curaçao oplost, maar omdat de ploeg laat zien dat een ambitie die ooit belachelijk of onrealistisch klonk, na jaren werk toch kan uitkomen. 'Mensen vieren hun gemeenschap' De Curaçaose psychiater Carl Blijd, die in Nederland woont, zag hoe ook mensen die normaal nauwelijks voetbal volgen, werden geraakt door de wedstrijden. "Mensen vierden niet alleen voetbal, ze vierden zichzelf. Ze vierden hun gemeenschap, hun eiland." Dat gevoel is volgens hem meer dan nationale trots. Het kan ook leiden tot de vraag wat mensen zelf kunnen bijdragen: aan onderwijs, sport, welzijn of de band tussen Curaçao en de diaspora. Blijd: "Je mag weer dromen, want ze kunnen uitkomen." Die zin vat de betekenis van dit WK samen. Curaçao heeft nog niets gewonnen, maar heeft wel een reeks grenzen verlegd. Eerst de kwalificatie, toen het debuut. Daarna het eerste doelpunt en het eerste punt. Nu wacht Ivoorkust. Met een overwinning zou Curaçao opnieuw geschiedenis schrijven en het eiland een kans geven op de volgende ronde. Maar de belangrijkste grens is misschien al verlegd. Psychiater Blijd: "Dromen is weer toegestaan. Niet als ontsnapping aan de werkelijkheid, maar als beginpunt om haar te veranderen."...