Ouwehands stuurt pandajong naar China, 'van diplomatieke druk geen sprake'

30/10 11:15 - Ouwehands stuurt pandajong naar China, 'van diplomatieke druk geen sprake'
In een tijd waarin de diplomatieke spanningen tussen Nederland en China af en toe oplopen, vindt morgen een bijzondere uitwisseling plaats. Pandabeer Lang Yue verhuist van Ouwehands Dierenpark naar China. De beer werd twee jaar geleden geboren in de dierentuin in Rhenen en gaat nu terug naar het geboorteland van zijn ouders. Aan de verhuizing zit een geopolitieke component: China zet panda's namelijk al decennia in om banden met andere landen aan te halen: ook wel 'pandadiplomatie' genoemd. Dat werkt zo: China leent exemplaren van de zeldzame inheemse berensoort uit aan dierentuinen overal ter wereld. De dieren zijn erg populair bij dierentuinbezoekers. Maar als de relatie met het ontvangstland bekoelt, kan de Chinese regering de beren elk moment terugvorderen. In het geval van Lang Yue is daar geen sprake van, verzekert Ouwehands-directeur Robin de Lange. De dierentuin heeft met de China Wildlife Conversation Association afgesproken dat panda's die in de dierentuin worden geboren vóór hun vierde teruggaan naar China. "Dat is de leeftijd dat hij in het wild zijn eigen leven kan gaan opbouwen." Lang Yue is het tweede pandajong dat in Ouwehands is geboren, sinds het park in 2015 - na vijftien jaar lobbyen - twee pandaberen te leen kreeg van China. Die uitleen werd bekendgemaakt tijdens een staatsbezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan China. Pandaverzorger Brenda gaat het dier missen: "Pandadiplomatie is een heel belangrijk en goed doordacht onderdeel van de Chinese soft power-diplomatie", zegt sinoloog Casper Wits. Oftewel: het uitoefenen van invloed zonder geweld of dwang. "China heeft natuurlijk te maken met veel negatieve associaties. Het vriendelijke gezicht van de panda moet China een zachtaardiger imago geven." Met die negatieve associaties doelt Wits op de omgang van China met de Oeigoeren, het neerslaan van demonstraties in Hong Kong, een steeds agressievere houding jegens Taiwan en ook spionage in Nederland. Er is daarom ook kritiek op deze vorm van diplomatie. Onder andere de Partij voor de Dieren had destijds sterke bezwaren tegen de panda-overeenkomst met Ouwehands. De partij vond het onacceptabel dat dieren de inzet waren van diplomatieke relaties en zag de deal als een afleidingsmanoeuvre van misstanden in China. Dierentuinen die pandaberen te leen krijgen moeten daarvoor diep in de buidel tasten. Per jaar doneert Ouwehands Dierenpark 1 miljoen dollar aan natuurbeschermingsactiviteiten in China. "Daarnaast eten ze veel bamboe en hebben ze veel verzorging nodig", zegt directeur De Lange. "Dat kost zeker een paar ton per jaar." Dat de Chinese regering elk moment kan besluiten de geleende panda's terug te halen, blijkt uit de panda-leegloop in Amerikaanse dierentuinen. Toen president Barack Obama in 2010 een ontmoeting had met de Dalai Lama, was dat tegen het zere been van de Chinezen. Panda-uitleencontracten werden niet verlengd. Na het incident met een Chinese 'spionageballon' in 2023 werden meerdere panda's uit Amerika teruggehaald. Sinds president Trump de banden met China weer heeft aangehaald, staan ook de beren weer op de agenda. Vorige maand arriveerden twee panda's in de VS. Die zullen, mits de verhoudingen goed blijven, de komende tien jaar te zien zijn in de dierentuin van Atlanta. Vorig jaar haalde China ook de laatste twee reuzenpanda's uit Japan terug vanwege de bekoelde relatie met het land. De geschiedenis van pandadiplomatie Banden smeden met andere landen door middel van exotische dieren is een eeuwenoud fenomeen, vertelt Wits. "Al in de 7e eeuw deed de toenmalige Chinese keizerin Wu twee panda's cadeau aan Japan. En in de 9e eeuw kreeg Karel de Grote een olifant van de kalief van Bagdad." De hedendaagse pandadiplomatie ontstond in 1972, toen de Amerikaanse president Richard Nixon als eerste Amerikaanse president China bezocht. "De first lady zei terloops dat ze panda's fantastische dieren vond en kreeg er vervolgens spontaan een paar. Later is dit veel strategischer geworden." In Rhenen merken ze niets van diplomatieke spanningen, zegt directeur De Lange. "Wij hebben altijd goed overleg gehad met onze collega's in China. Het speelt natuurlijk wel in je achterhoofd, maar ik heb nog nooit een telefoontje gekregen dat er een probleem is." Afscheidsceremonie Voor het vertrek van Lang Yue is een heuse afscheidsceremonie georganiseerd. Daar is onder meer een delegatie van de Chinese ambassade in Den Haag bij. "We hebben ook een hoop kinderen uitgenodigd. Die zwaaien de panda uit." Eenmaal in China zal de beer worden toegevoegd aan het fokprogramma aldaar....