Amerikanen weg uit Europa? Op Duits-Amerikaans volksfeest wil niemand daaraan denken

09/08 15:15 - Amerikanen weg uit Europa? Op Duits-Amerikaans volksfeest wil niemand daaraan denken
"Well-komme, well-komme!" Een Amerikaanse militair doet hard haar best Duitsers in hun eigen taal welkom te heten. "You there, wie geht's dir?" De Amerikaanse basis Grafenwöhr is voor één keer per jaar geopend voor omwonenden. Even geen schietoefeningen, maar een volksfeest met kermisattracties, countrymuziek en hotdogs. Het Duits-Amerikaans Volksfeest is uitgegroeid tot een groots festival met zo'n 100.000 bezoekers. "Dit is wat de Amerikanen, die hier sinds de Tweede Wereldoorlog zitten, teruggeven aan ons", vertelt Timo Schön, verkoper van tweedehands militaire outfits. Hij is er ieder jaar bij. "Hopelijk volgend jaar weer!" Alleen is dat de vraag. De Amerikaanse aanwezigheid in Europa staat onder druk door de wisselvallige Amerikaanse president Trump. Dit jaar nog moeten 5000 militairen worden teruggetrokken uit Duitsland. In totaal zijn zo'n 50.000 Amerikaanse militairen en hun familieleden gevestigd in Duitsland, het grootste aantal in Europa. Op de basis Grafenwöhr werkt ook lokaal personeel, zoals de 39-jarige Markus Gradl uit het gelijknamige dorp. "Het is fataal als de helft van de Amerikanen moet vertrekken. Het houdt ons wel bezig, maar op de werkvloer heb je die spanningen niet door." Hoofd koel houden Duitsland wil de Amerikaanse aanwezigheid graag op peil houden, ter afschrikking van Rusland. Na de bekendmaking van de gedeeltelijke terugtrekking probeerde bondskanselier Merz het hoofd koel te houden. Algemeen wordt aangenomen dat Trumps besluit volgde op Merz' scherpe kritiek op de oorlog in Iran, maar dat weerspreekt de bondskanselier. Merz blijft wijzen op gedeelde belangen, onder meer het economische belang. De bases liggen in regio's waar de US Army de belangrijkste werkgever is. Direct en indirect zijn er tienduizenden banen mee verbonden, ook de meegereisde familie spekt de lokale middenstand. De inkomsten voor Duitsland worden geschat op miljarden per jaar. In het dorp Grafenwöhr vergeet je soms dat je in Duitsland bent. Hier vind je niet het gebruikelijke Gasthaus, maar een tex mex en grill houses. Ook de nagelsalon en de kapper adverteren in het Engels. Op het volksfeest vertellen Amerikaanse militairen graag hoe zeer ze Duitsland waarderen, maar over de geplande terugtrekking wil niemand praten. Trumps dreigement moet serieus worden genomen, zegt politicoloog en oud-NAVO-bestuurder Stefanie Babst. "Trump is een irrationele maffialeider, wiens opvattingen vaak veranderen, maar zijn positie tegenover Europa is vrij constant. Hij deelt onze waarden niet meer, begint oorlogen zonder overleg met ons en bedreigt lidstaten." Volgens Babst heeft de VS zich definitief afgekeerd van Europa. "Het is geen betrouwbare partner meer, maar ook geen gewenste." Zij hoopt dat de terugtrekking juist als kans wordt gezien, om zelf verantwoordelijkheid te nemen voor de verdediging. Met de terugtrekking schieten de Amerikanen zichzelf in de voet, denkt Babst, doordat de bases in Duitsland specifieke militaire voorzieningen hebben. "Ze zijn bedoeld als afschrikking tegen Rusland, maar werden de afgelopen jaren vooral gebruikt voor operaties in het Midden-Oosten." Vriendschap behouden Op het volksfeest hopen de Duitsers dat de samenwerking overeind blijft. "We delen een geschiedenis samen, die vriendschap is belangrijk", zegt verkoper Timo Schön. "In het dagelijks leven merk je het niet, maar hier zie je hoe sterk die relatie is", zegt Jonas uit Neurenberg, gekleed in een blouse met daarop een Amerikaanse adelaar met een Duits bierglas. Die liefde is wederzijds, zegt een Amerikaanse uit Tennessee, gekleed in een Beierse dirndl. "Ik ben hier pas twee maanden, maar vind het geweldig." Die onderlinge vriendschappen moeten los worden gezien van de strategische, politieke keuzes, zegt oud-NAVO-strateeg Babst. "Ik ben mijn hele beroepsleven een atlanticus geweest, met veel Amerikaanse vrienden, maar dat moet je scheiden van wat de regering-Trump nu aanricht." Haar advies: niet vastklampen aan de VS, maar richten op de eigen toekomst. De Duitse medewerkers van de basis Grafenwöhr halen uiteindelijk maar de schouders op. "Wij kunnen er toch niets aan doen. Wij zijn de onderste rang." Ondertussen laat Markus Gradl zijn zoon een Amerikaanse helikopter zien. "Ik kom hier al mijn hele leven, hij hopelijk ook."...