Oplopende Franse staatsschuld en rente steeds zorgelijker voor Europa

10/10 14:15 - Oplopende Franse staatsschuld en rente steeds zorgelijker voor Europa
Onder druk van de aanhoudende demonstraties heeft de Franse regering toegezegd dat er 3000 extra leerkrachten komen. Maar de druk op Frankrijk om de overheidsfinanciën aan te pakken is minstens zo groot. Frankrijk heeft, al sinds de Franse revolutie van 1789, een traditie van massale protesten die op geweld uitlopen. En, om twee recente voorbeelden te noemen, of het nu gaat om investeren in schoolgebouwen of het terugdraaien van pensioenbezuinigingen: het tegemoet komen aan de eisen van de demonstranten, kost de staat geld. Geld dat er niet is. "De opgave om te bezuinigen was al heel groot, maar door de oplopende rentes wordt het nog veel moeilijker", zegt Rabobank-econoom Maartje Wijffelaars. Volgens een door de Franse regering aangesteld panel van economen, moet er 126 miljard euro bezuinigd worden om tegen 2032 de staatsschuld te stabiliseren. "Dat gaat pijn doen", zegt Wijffelaars, "want je kunt niet alle huishoudens en bedrijven ontzien". Schuldenberg Frankrijk geeft structureel meer uit dan er binnenkomt, en ook meer dan volgens het stabiliteitspact van de EU is toegestaan. En dus loopt de Franse staatsschuld op. Volgens de laatste Europese statistieken bedraagt deze ruim 3500 miljard euro. De schuld van Frankrijk is gestegen tot 119 procent van het bnp (het totale jaarlijkse nationale inkomen). Een schuld van maximaal 60 procent wordt in de EU wenselijk geacht. Frankrijk is al regelmatig door de EU op de vingers getikt vanwege het hoge begrotingstekort en de hoge staatsschuld. Afnemend vertrouwen Ook beleggers kijken kritisch naar Frankrijk. Het vertrouwen dat het land op lange termijn zijn schulden kan afbetalen daalt. Dat blijkt uit de oplopende rente op staatsschuld. Wie voor 10 jaar geld uitleent aan Frankrijk, krijgt nu bijna 5 procent rente per jaar. Anderhalf jaar geleden was dat nog 3,5 procent. Beleggers eisen een hogere rente omdat ze twijfelen aan de kredietwaardigheid van Frankrijk. En dus heeft het land niet alleen te maken met een hoge schuld, maar neemt de rente ook een steeds grotere hap uit de begroting. Frankrijk-correspondent Saskia Houttuin: "Terwijl de Franse schulden en rentelasten verder oplopen, zit de regering van premier Sébastien Lecornu in een lastig parket. De komende periode moet hij de begroting voor 2027 door het parlement zien te krijgen. Maar net als in Nederland heeft de regering geen meerderheid. Vorig jaar bleek dat al een enorme uitdaging, maar kwam Lecornu er dankzij een deal met de socialisten uit. Dit jaar wordt het lastiger; met de presidentsverkiezingen in het vooruitzicht zullen oppositiepartijen zich niet snel willen branden aan impopulaire bezuinigingen. Lecornu heeft wel een troef; hij zou eventueel buiten het parlement om de begroting er doorheen kunnen loodsen. Maar eerder heeft de inzet van dat omstreden wetsartikel tot een regeringsval geleid - dus het is ook een risico." Ook andere landen hebben een zeer hoge staatsschuld, zoals het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Zelfs Nederland en Duitsland zien de rente oplopen. Maar in Frankrijk stijgt de rente een stuk harder. Dat renteverschil, de 'spread' genoemd, was een jaar geleden nog 0,8 procent. Inmiddels is dat 1,5 procent. "Dat lijkt misschien weinig, maar het is wel een punt van zorg", zegt ING-econoom Bert Colijn. Gezien de grootte van de staatsschuld, gaat het om miljarden. "Als dat verschil te groot wordt, leidt dat tot twijfels bij beleggers, banken en andere landen over de kracht van de hele Europese Unie", legt Colijn uit. Eurocrisis Dat doet denken aan 2010, toen de Griekse schuldencrisis losbarstte. De enorme schuld van Griekenland leidde tot afnemend vertrouwen in de euro. Na lang crisisoverleg verschafte de EU noodleningen aan het land. Dat zorgde ervoor dat Europa politiek bij elkaar bleef en de euro niet verder wegzakte. Ook de afgelopen weken werd de euro minder waard ten opzichte van de dollar. De vraag is of de situatie nu net zo ernstig is als in 2010. Colijn zegt dat de situatie nu nog lang niet zo prangend is als destijds met Griekenland, maar dat de gevolgen als Frankrijk verder afglijdt, in potentie wel groter zijn. "Frankrijk is een veel grotere speler dan Griekenland, zowel politiek als economisch. Als Frankrijk financieel verder verzwakt dan straalt dat meer af op heel Europa dan Griekenland destijds." Volgens Colijn kan de druk op de Europese Centrale Bank om te hulp te schieten toenemen, maar is het echt eerst aan Frankrijk om zelf de problemen op te lossen....