Chinese wetgeving om buitenlandse druk op bedrijven tegen te gaan

18/04 17:15 - Chinese wetgeving om buitenlandse druk op bedrijven tegen te gaan
China heeft nieuwe regels ingevoerd om "onjuiste beslissingen" van het buitenland tegen te gaan. Die regels verbieden individuen en organisaties om mee te werken aan maatregelen die Chinese belangen schaden, ook als de maatregel uit een ander land komt. Wie dat toch doet, kan worden bestraft. De straffen lopen uiteen van boetes en het bevriezen van investeringen tot het beperken van de toegang tot China. Experts zien deze nieuwe maatregelen als een verdere afbrokkeling van de macht van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Waar landen bij conflicten voorheen bij de WTO te rade gingen voor een oplossing, ontwikkelen ze nu steeds vaker hun eigen instrumenten. Het gevolg is dat bedrijven steeds vaker zullen moeten kiezen aan wiens wet ze zich willen houden. De nieuwe Chinese maatregel past in een bredere ontwikkeling om de eigen belangen te beschermen tegen beperkende maatregelen. Zo'n vijf jaar geleden stelde China al de anti-buitenlandse sanctiewet in, bedoeld om het land te beschermen tegen strafmaatregelen die direct tegen China zijn gericht. Met deze regels gaat Peking nog een stapje verder. Belangrijke handelspartners "Met de nieuwe maatregelen kunnen bedrijven die meewerken aan sancties die niet direct tegen China gericht zijn, maar toch schade berokkenen, ook bestraft worden", stelt Guangyu Qiao-Franco, expert op het gebied van exportcontroles verbonden aan de Radboud Universiteit. Denk hierbij aan de Amerikaanse ban die erop is gericht om geavanceerde chips uit Chinese handen te houden. Die heeft ertoe geleid dat de Nederlandse chipmachinegigant ASML sinds een paar jaar z'n meest geavanceerde producten niet meer aan China verkoopt. Indirect werkt het Nederlandse bedrijf mee aan een Amerikaanse maatregel die China's belangen schaadt, legt Qiao-Franco uit. En met de nieuwe wet kan dus ook een bedrijf als ASML worden bestraft. Hetzelfde geldt voor sancties die zijn opgelegd aan belangrijke handelspartners van China, zoals Iran of Noord-Korea. Sancties tegen die landen raken indirect ook China's belang. Met de nieuwe wet heeft Peking ook in die situatie een stok om mee te slaan. Toch wordt de wet vooral als een defensieve maatregel gepresenteerd. Onduidelijkheid "De wet is een reactie op de almaar toenemende inspanningen van het Westen om China uit de wereldwijde toeleveringsketens te weren", aldus Qiao-Franco. Volgens haar probeert China dat te voorkomen, maar dan wel met eigen rechtsinstrumenten in plaats van de WTO met een oplossing te laten komen. China is inderdaad niet het enige land dat wetten heeft om bedrijven te beschermen tegen buitenlandse maatregelen. Zo heeft de Europese Unie het zogenoemde EU-blockingstatuut: Europese bedrijven kunnen daardoor buitenlandse wetten negeren die EU-rechten ingrijpend beïnvloeden. Er zijn overeenkomsten, maar ook verschillen, stelt voorzitter Jens Eskelund van de Europese Kamer van Koophandel in China: "De reikwijdte en de bevoegdheid van de Chinese wet om bedrijven en individuen te straffen veel verder." Volgens hem zal de onduidelijkheid over wat nu volgens de Chinese wet strafbaar is het nog moeilijker maken voor Europese bedrijven om zaken te doen in China. De wet is per direct ingegaan; hoe die in de praktijk zal worden gebracht, zal nog moeten blijken....