Gaan schepen echt weer varen door de Straat van Hormuz, nu Iran dat toelaat?

20/04 12:15 - Gaan schepen echt weer varen door de Straat van Hormuz, nu Iran dat toelaat?
"IRAN ZEGT DAT DE STRAAT VAN HORMUZ HELEMAAL OPEN IS", schreef de Amerikaanse president Trump, zoals vaker helemaal in hoofdletters, op zijn platform Truth Social. Hij reageert op de Iraanse aankondiging dat de Straat weer opengaat voor de commerciële scheepvaart. Ondanks het enthousiasme van Trump is er nog veel onduidelijk over het opnieuw openstellen van de zeestraat, zeggen energiedeskundigen tegen de NOS. "De schepen die momenteel vastliggen in de Perzische Golf gaan pas varen als bekend is wat de aankondiging van Iran precies inhoudt", zegt Lucia van Geuns, onderzoeker bij het Haags Centrum voor Strategische Studies (HCSS). "Wat gaat Amerika doen? Hoe lang houdt het bestand aan? Hoe zit het met de mijnen in het gebied? Er moeten eerst concrete veiligheidsgaranties worden gegeven." ING-econoom Rico Luman noemt de opening goed nieuws. "Maar eerst zien, dan geloven. Er is al eerder aangekondigd dat de Straat open zou gaan en toen bleek het toch niet veilig genoeg." Op de kaarten zie je waarom de Straat van Hormuz zo'n belangrijke plek is: Als blijkt dat het inderdaad veilig is om erdoorheen te varen, is de volgende vraag hoe dat er praktisch uit gaat zien, zegt Luman. "Er liggen momenteel meer dan 800 schepen in de regio. Die kun je absoluut niet allemaal tegelijkertijd door de Straat krijgen." Hans van Cleef, hoofd energieonderzoek bij onderzoeksbureau EqoLibrium, vermoedt dat de rederijen eerst de kat uit de boom kijken. "Als je naar de financiële markten kijkt, lijkt het alsof met de aankondiging van Iran alles weer in orde is. Maar dat is echt niet zo." Als een olietanker dit weekend vanuit de Saudische oliehaven Ras Tanura vertrekt naar Rotterdam, dan kan de reis via de Rode Zee zo'n 24 dagen duren, schat ING-econoom Luman. "Als de reis rondom Kaap de Goede Hoop gaat moet je daar meer dan twee weken bij optellen." In die tijd blijven de olietekorten oplopen. "In het beste scenario kunnen we net op tijd het dreigende kerosinetekort voor vliegtuigen voorkomen." De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) reageert positief over de heropening van de Straat van Hormuz, maar is ook terughoudend. "Onze leden willen zo snel mogelijk weer kunnen varen, maar veiligheid en betrouwbaarheid moeten voorop staan", zegt directeur Annet Koster. Er liggen momenteel een kleine honderd Nederlandse schepen vast in de Perzische Golf. Een heropening van de zeestraat kan betekenen dat die schepen na weken wachten weer terug naar huis kunnen varen. Maar voor het zo ver is, wil de KVNR eerst garanties en volledige transparantie over eventueel geplaatste zeemijnen en andere risico's. Daarnaast moet er meer duidelijk worden over de feitelijke uitvoering. "Het is bijvoorbeeld nog niet helder of er sprake zal zijn van de eerder door Iran gevraagde tolbetalingen." Aan de pomp Een echte opening van de Straat kan snel doorwerken aan de pomp, zegt energie-deskundige Jilles van den Beukel van het HCSS. Toch kan het nog maanden duren voordat de prijs weer op niveau is van voor de oorlog. "Het is niet zo dat als de olieprijs met 10 procent daalt, de prijs aan de pomp net zo hard zakt", zegt Paul van Selms van consumentencollectief United Consumers. "Dat komt ook doordat twee derde van de prijs uit belastingen bestaat. Het gaat waarschijnlijk niet meer dan een paar cent omlaag." Volgens expert Van den Beukel kan het herstel van de brandstofprijzen zeker drie tot vier maanden duren. Hij wijst ook op de olieproductie die deels is stilgevallen. "Het kost tijd om de productie weer op gang te krijgen", zegt hij....