Radev pakt absolute meerderheid in Bulgarije en dat voedt 'Orbán-angst' in EU

21/04 13:15 - Radev pakt absolute meerderheid in Bulgarije en dat voedt 'Orbán-angst' in EU
Dat Roemen Radev de Bulgaarse verkiezingen heeft gewonnen, was al bekend. Nu alle stemmen zijn geteld is ook duidelijk dat zijn centrumlinkse Progressief Bulgarije een absolute meerderheid in het parlement krijgt. Dat betekent dat Radev in z'n eentje kan regeren, zonder coalitiepartners die hem dwingen water bij de wijn te doen. De grote vraag is wat hij gaat doen met die machtige positie. Zijn kiezers hopen vooral dat hij hervormingen doorvoert en afrekent met corruptie. Maar in het buitenland is de grote vraag: hoe Kremlin-minded is Radev precies? Bulgarije is lid van zowel de EU als de NAVO. Bij die organisaties leeft de angst dat Radev de 'nieuwe Orbán' wordt: een vriend van Poetin die dwarsligt binnen westerse samenwerkingsverbanden. Die angst is te verklaren, zegt Spasimir Domaradzki, een Bulgaarse politicoloog aan de Universiteit van Warschau. Hij vertelt dat de Russische geheime diensten in 2016 overlegden met Bulgaarse politieke partijen over de vraag wie de beste presidentskandidaat zou zijn. De keuze viel op Radev. Hij was vervolgens bijna tien jaar president, een functie die in principe vooral ceremonieel is. In die periode suggereerde hij dat Oekraïne er goed aan zou doen grondgebied op te geven aan Rusland. Schimmige TikTok-accounts Ook in aanloop naar de verkiezingen van gisteren zou Rusland weer hebben geprobeerd team-Radev te helpen, vooral online. Todor Galev van het Bulgaarse Centre for the Study of Democracy onderzocht sociale media. Vooral TikTok viel hem op. "Er verscheen veel uit het Russisch vertaalde content. We zagen een groot aantal accounts dat Radev steunde, terwijl die accounts voorheen niet aan hem waren gelieerd. Veel van die kanalen verspreidden nepnieuws. Vaak neigde het sterk naar haatzaaien." Of toch pro-Europa? Toch zijn er ook andere geluiden: Radev zou slechts een 'Orbán-light' zijn, oftewel niet zo'n hardliner als de afzwaaiende Hongaarse premier. Zelf zegt Radev dat hij zich binnen de EU constructief wil opstellen en geen tweede Orbán zal worden. Sommigen hebben zelfs hoop dat hij pro-Europa zal zijn om de pragmatische reden dat Bulgarije het armste land van de EU is en geld uit Brussel goed kan gebruiken. Bovendien wil meer dan de helft van de Bulgaren dat hun land een "Europees gerichte oriëntatie" heeft, vertelde onderzoeks- en peilingbureau Alpha Research eerder aan de NOS. Kiest Radev voor Moskou of Brussel? Domaradzki durft het niet te voorspellen. Al is het maar omdat Radev tijdens de campagne weinig zei over buitenlandbeleid. Toch verwacht de politicoloog snel duidelijkheid. Zo kijkt hij met bovengemiddelde belangstelling naar de verdeling van de ministersposten en of die in handen komen van Ruslandgezinde politici. Wat kan EU doen? In Brussel zal de spanning groot zijn als de nieuwe Bulgaarse leider voor het eerst zijn opwachting maakt bij een EU-vergadering. Maar volgens onderzoeker Galev moeten andere lidstaten dat moment niet passief afwachten en ligt er een opdracht voor hen. Europa zou proactief moeten helpen met het verwezenlijken van Radevs belangrijkste verkiezingsbelofte: corruptie aanpakken. "Als de EU dat steunt, kan het corruptiemodel echt worden ontmanteld. Op lange termijn zal dat de buitenlandse invloed verminderen, inclusief die van Rusland." Corruptie en Russische inmenging gaan hand in hand: volgens Galevs onderzoeksbureau zijn er veel bewijzen dat het Kremlin in het verleden Bulgaarse politici probeerde te beïnvloeden. "Helaas is geen van deze zaken officieel onderzocht." Galev denkt dat als de overheid weer transparanter en eerlijker is, Bulgarije weer buitenlandse investeerders kan aantrekken. "En ik geloof dat dat Bulgarije op de lange termijn uit de greep van het Kremlin zal houden."...