Weer protest tegen datacenter, maar 'we weten allemaal dat we ze nodig hebben'

23/08 15:15 - Weer protest tegen datacenter, maar 'we weten allemaal dat we ze nodig hebben'
Een groep bewoners van Amsterdam-Zuidoost keert zich tegen de komst van een datacenter. Het vergunningentraject van het datacenter van het Amerikaanse bedrijf Equinix loopt al jaren. Maar nog niet alle vergunningen zijn vergeven en ze hopen de bouw nog tegen te kunnen houden door bezwaar te maken. Volgens initiatiefnemer Dylan Bakker van Stop Datacenter Zuidoost is de bouw onnodig en legt die een te groot beslag op voorzieningen. "Het gaat om ons drinkwater, onze elektriciteit, onze nutsvoorzieningen die we nodig hebben en waar we trots op zijn. Die worden nu gebruikt voor enorme techbedrijven en hun winst." Meer dan 500 mensen hebben zich bij hem aangesloten. "Er is nul-komma-nul toevoeging voor de wijk. Er zijn al genoeg datacenters om alles draaiende te houden, dit is overkill aan het worden." De komst van datacenters leidt de laatste tijd vaker tot protest. Zo ketenden activisten van Geef Tegengas zich twee maanden geleden vast aan een hek bij de bouwplaats van een datacenter bij Amsterdam-Sloterdijk. Ook Extinction Rebellion voerde actie tegen dit datacenter, dat voor Microsoft wordt gebouwd. Ook de landelijke politiek, provincies en gemeenten zijn de afgelopen jaren kritischer geworden over datacenters, vooral vanwege de ruimte die ze innemen en de krapte op het stroomnet. In 2024 waren datacenters goed voor 4,6 procent van al het elektriciteitsverbruik in Nederland. Maar veel plannen voor nieuwe centers zijn nog van voordat er landelijke of lokale verboden werden ingevoerd. "Ik denk dat we allemaal wel weten dat we datacenters nodig hebben", zegt Michiel Eielts, directeur van Equinix Benelux. "Elk huis heeft internet nodig, we hebben datacenters nodig voor de groei van onze bedrijven, onze publieke diensten, onze veiligheid." Zijn bedrijf bouwt het datacenter niet voor één grote Amerikaanse klant. Allerlei bedrijven en organisaties gaan er volgens hem gebruik van maken. "Het Nederlandse bedrijfsleven, de Rijksoverheid en dat soort organisaties gaan samen meer dan 50 procent van de capaciteit gebruiken", aldus Eielts. Ook buitenlandse bedrijven zullen capaciteit huren. "Dat zijn ook bedrijven die hier kantoren hebben, die wat toevoegen aan de Nederlandse economie, waar ook veel Nederlandse mensen werken. En of ze nou Duits of Frans, Amerikaans of Japans zijn, die helpen wij ook hier", zegt Eielts. Verbod op (grote) datacenters In 2022 heeft de overheid een verbod ingevoerd op zeer grote datacenters. Het betreft datacenters met een aansluitvermogen van meer dan 70 megawatt en een oppervlakte van meer dan 10 hectare (15 voetbalvelden). Alleen in twee gebieden mogen die nog wel komen: in een deel van gemeentes Het Hogeland in Groningen en Hollands Kroon in Noord-Holland. Maar grote datacenters waarvoor eerder al vergunningen waren afgegeven mogen er nog steeds komen. En het Equinix-datacenter gaat dan wel uiteindelijk zo'n 80 megawatt gebruiken, maar wordt kleiner dan 10 hectare. Dus het verbod geldt sowieso niet voor dit datacenter. Amsterdam heeft in 2023 een verbod ingesteld op alle nieuwe datacenters. Maar de aanvraag voor dit datacenter is van voor dat verbod. De vergunningverlening voor het datacenter is al vergevorderd. Omwonenden en andere belanghebbenden proberen de bouw nog wel tegen te houden, maar initiatiefnemer Bakker is weinig hoopvol. "Het zal er vast wel komen." Hij hoopt dat Equinix wel in gesprek gaat over wat het datacenter zou kunnen toevoegen aan de buurt. Maar kwart gebouwd De gemeente Amsterdam zegt in een reactie goed te begrijpen dat inwoners kritisch kijken naar de komst van een datacenter. De gemeente is zelf ook kritisch en heeft daarom al extra afspraken gemaakt. Bijvoorbeeld over het beschikbaar stellen van restwarmte en voorzieningen voor de buurt. Voor de eerste toren had Equinix al jaren geleden stroom aangevraagd, voordat de huidige netcongestie speelde. Voor de volgende torens is die capaciteit er nu niet. Het plan is dat pas verder wordt gebouwd als daar plek voor is op het elektriciteitsnet. Volgens de huidige planning is dat pas in 2036. De tegenstanders stellen dat het datacenter ook de bouw van woningen in de weg zit. Maar volgens netbeheerder Liander zit dat anders: in het gebied worden de komende jaren 2500 woningen gebouwd en daarvoor is al ruimte op het elektriciteitsnet gereserveerd. Verder in de toekomst, richting 2050, moeten er nog eens 5500 woningen bij komen. En woningen krijgen dan voorrang voor een elektriciteitsaansluiting ten opzichte van datacenters....